(Hoe) laat jij het ze lekker zelf uitzoeken?

(Hoe) laat jij het ze lekker zelf uitzoeken?
Boek Kracht Voor Tien

(Hoe) laat jij het ze lekker zelf uitzoeken?

Al maanden kamp ik met een dagelijks terugkerend probleem: het dragen van de autogordel. Mijn kinderen zien het nut er niet van in.

Het ontbreekt me niet aan argumenten. Het is een zaak van leven of dood. Door de autogordel te dragen, blijft de betrokkene ten alle tijden op zijn stoel en komt dus niet met zijn schedel door de voorruit. Een autogordel vermindert de kans op een dodelijk ongeval met met dertig tot veertig procent.

Deze argumenten gaf ik, maar de achterbank bleek ongevoelig. Ik besloot uit een ander vaatje te tappen: er zouden straffen volgen. In een schrift zou ik de ongehoorzaamheid turven en bij een rond getal zouden er maatregelen getroffen worden. Zakgeld zou ingenomen worden, devices zouden voor onbepaalde tijd verdwijnen, speelafspraken zouden geboycot worden en mama zou voor het slapengaan niet meer voorlezen.

De achterbank was nog steeds niet onder indruk. Ikzelf trouwens ook niet en ik achtte mezelf bovendien allesbehalve capabel dit strafsysteem consequent ten uitvoer te brengen.

Waarom ik dit persoonlijke voorval aanhaal is dat iedere manager, adviseur en professional weleens voor deze situatie heeft gestaan. Je hebt het gelijk aan je kant, je kunt je standpunt uitstekend onderbouwen – met statistieken, onderzoeksresultaten en financiële overzichten – wellicht heb je er zelfs een studie van gemaakt, en wat jij predikt of adviseert is nog niet eens ingegeven door eigen gewin, nee, het is allemaal in het belang van de persoon zelf! Maar waar je dankbaarheid, bijval en instemming zou verwachten, tref je onwil, ongeloof of onverschilligheid. They are just not buying it.

Het is om gek van te worden. Maar waar je de neiging krijgt je punt met nog meer argumenten (of dreigementen, afhankelijk van de situatie) aan te dikken, zou je het ze het lekker zelf moeten laten uitzoeken. ‘O ja?’, vraag je je nu misschien af, ‘Moet ik de klant gewoon laten lopen richting concurrent, die medewerker de kantjes eraf laten lopen, die collega rustig de regels laten overtreden en mijn puber laten joyriden?’

Natuurlijk niet. Ik bedoel het letterlijk: je moet hen de kwestie zelf laten uitzoeken. Na geïnspireerd te zijn door een filosofiebijeenkomst vroeg ik aan de kinderen na weer een vermoeiende discussie: ‘Wat is veiligheid eigenlijk?’ Ik vond hen nog wat jong voor een Socratisch gesprek, maar ze bleken het een leuke vraag te vinden. Veiligheid is je veilig voelen, vonden ze. Na doorvragen kwamen ze erachter dat je je wel veilig kon voelen, maar dat dat nog niet betekende dat je ook veilig was. Tot mijn verbazing heb ik daarna nooit meer hoeven vragen of ze hun gordel om wilde doen.

Waarom werkt het zo goed om het ze zelf uit te laten zoeken? Om meerdere redenen. Allereerst is er dan gelijkwaardigheid. Het is niet de een die de ander ‘overwint’ in een redetwist: een filosofisch gesprek is een gezamenlijk zelfonderzoek, waarbij de betrokkenen inzicht krijgen in het onderwerp maar ook in zichzelf. Mocht er een denkfout of lacune in iemands gedachtegang zitten, dan is het beter dat de persoon er zelf achter komt, dan dat jij hem of haar hierop wijst.

Daarnaast leer je zelf ook nog eens iets. Iedere kwestie heeft namelijk een oneindig aantal kanten, lagen en aspecten en juist als je een expert bent, ligt tunnelvisie op de loer. De opvattingen van een willekeurig persoon kunnen weer een heel nieuw licht op de zaak werpen.

Zo werd ik bijvoorbeeld door het gesprek met mijn kinderen eraan herinnerd dat veiligheid – vaak gevangen in regels, voorschriften en wetten – bovenal een gevoel is. Hoe dom kan een moeder zijn?

En juist daarom moeten we het vaker lekker zelf met elkaar uitzoeken, niet alleen ouders met hun kinderen, maar adviseurs met hun klanten, leidinggevenden met hun medewerkers, onderwijzers met hun leerlingen en politici met hun tegenstanders.

Laten we ervan uitgaan dat we niets weten en het ergens over hebben, in plaats van dat we alles menen te weten en het nergens over hebben.

Linda van den Driessche

Psycholoog, coach & auteur van Kracht voor Tien (2016, uitgeverij Business Contact)

 

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*